به کودکان کمک کنیم تابراضطراب غلبه کنند.
امروزه کودکان درسنین خردسالی بایک زندگی پراضطراب روبه رو هستند.برخی ازاین اضطراب هاعادی وطبیعی هستند.اضطراب درکودکان به شکل های مختلف ازقبیل دل درد،مشکلات خواب،بیماری های عفونی،عصبانیت،نگرانی وخشم بروز می کندومجموعه فشارهای روانی سبب عدم تعادل درزندگی آنها می شود.کنترل اضطراب وجواب نامناسب به آن به این معنی است که فردتوانایی غلبه وکنترل برفشار راندارد،کنترل اضطراب سهم مهمی درتعیین سطوح آن دارد.
همانگونه که گفته شد،برخی ازفشارهای روانی عادی وطبیعی است.برای مثال اکثرکودکان درمدرسه دچارتحولاتی می شوندوبایدآن مراحل راطی کنندویابیشترنوجوانان برای تعیین جایگاه اجتماعی وشخصی باخوددرگیر می شوند.سطوح اضطراب با هم متفاوت است.بعضی ازآنهاساده وقابل پیش بینی است،مانندترس ازتاریکی ویااضطراب قبل ازامتحان یاملاقات یک شخص جدید.بعضی ازآنهاهیجان بیشتری برای فردایجادمی کند،ماننداضطراب هایی که هنگام یادگیری یک مهارت جدیدیابازی مهیج تجربه می شوند.
چه زمانی تنش هامشکل سازمی شوند؟
مشکلات هنگامی شروع می شودکه اضطرابهای عادی تبدیل به اضطراب های بزرگ ترمی شود.احساس اضطراب درکودکان دلایل زیادی دارد،مانندمرگ عزیزان،طلاق پدرومادروازدواج دوباره آنها،جابجایی محل زندگی،بیماری های طولانی،خشونت درخانواده یاجامعه ،بلایای طبیعی،اختلافات فرهنگی و... دراین شرایط ضربان قلب وسرعت تنفس زیادمی شودوماهیچه هامنقبض می شوند.عوامل اضطراب زای متعدد،توأماسطح اضطراب ومدت زمان آنرابالا می برد.برای اینکه دوباره تعادل برقرار شود،بدن به آسایش نیازدارد.
واکنش های کودکان:
واکنش های کودکان درمقابل اضطراب به عوامل متعددی بستگی دارد:تونایی غلبه کودک بر اضطراب،میزان حمایت خانواده ،دوستان وجامعه.مدت زمان اضطراب ومیزان آن هم درچگونگی واکنش کودکان نقش مهمی دارد.وقتی کودکان دچار اضطراب می شوند،دررفتارآنان تغییراتی ایجادمی شود.آنان غالبا در رفتارهای خود پس روی دارندوکارهایی راکه انتظارش نمی رود،انجام می دهند.
کودکان درسنین قبل ازدبستان کنترل ارادی ،حس شناخت زمان واستقلال دررفتارهستند.آنان دراین شرایط اضطراب زا ممکن است رختخواب خودراخیس کنند،درعادات خوردن تغییراتی ایجادکنندومشکلاتی درمورد خوابیدن و صحبت کردن پیداکنند و نتواننداحساس خودرابیان کنند.هرکدام ازاین گروه کودکان تحت فشارهای مختلف واکنش های متفاوت دارند.تندمزاجی ، بی حوصلی ، نگرانی ، گریه های غیرقابل کنترل ، همچنین لرزیدن درهنگام ترس نیز می توانددراین مواقع ایجادشود.ممکن است کودکانی که تازه راه رفتن راآموخته اند،رفتارکودکان کوچکتررادوباره انجام دهند،احساس خشم کنندونتواننداحساسات خودرابشناسندویادرک کنند.آنها ازاینکه تنهاویادورازوالدینشان باشند،می ترسند،گاه گوشه گیری می کنند وگاه باگازگرفتن کودکان دیگرآنهارامی آزارندویابه صدای بلندو ناگهانی حساسیت نشان می دهند،عصبانی ،مهاجم و یاحادثه جو می شوند. کابوس های شبانه نیزازاین دسته واکنش هاست.
همانطورکه واکنش های کودکان درمقابل عوامل اضطراب زاباهم متفاوت است ،روش های غلبه نیز درآنان متفاوت خواهدبود.آنها می توانندبه وسیله اشک ریختن ،کج خلقی یاکناره گیری وپرهیزازموقعیت های ناخوشایندبراضطراب غلبه کنندویارفتارشان تحکم آمیز باشد.همچنین ممکن است راه حل های مصالحه آمیز پیداکنندویاآسایش راجستجوکنند.کودکان توانایی کافی برای فکرکردن درباره نتایج حاصل ازنوع واکنش راندارند.کودکانی که دریک محیط حمایتی زندگی می کنند،روش های غلبه را می آموزند.آنهاشانس بیشتری رابرای بهبودی پیدامی کنندودرنتیجه اضطراب وبحران را راحت تر پشت سر می گذارند.اماآن دسته ازکودکانی که دریک محیط حمایت کننده نیستندروش های مفیدوموثرغلبه بر اضطراب رانیزنمی آموزند.
مهارت ها وعواملی که ازکودکان حمایت می کند:
- یک رابطه سالم ،حداقل بایکی از والدین یا یک بزرگسال نزدیک به کودک
- مهارت های حل مشکل
- مهارت های اجتماعی توسعه یافته
- داشتن هدف وآینده
- آشنایی باحداقل یک روش غلبه
- حس خودمثبت بینی ومسئولیت شخصی
- تعهدات مذهبی
- قدرت تمرکزحواس
نقش خانواده درحمایت وپشتیبانی:
خانواده ها می توانندباامکانات زیربه کودک کمک کنند:
- افزایش اعتماددرکودکان به ویژه درسال اول زندگی
- توجه نشان دادن به کودک
- توقع داشتن درحدتوان کودک
- فراهم کردن امکاناتی برای کودکان تادرفعالیت های خانواده شرکت کنند.
- توجه نشان دادن به عقایدفرهنگی خانواده
- اساس قراردادن پیشرفت های آینده برای خانواده
روش های غلبه براضطراب:
برای کمک به کودکان جهت غلبه بر اضطراب لازم نیست که متخصص باشیم،بلکه یکی ازعناصرکلیدی درکاهش اضطراب ،فراهم آوردن یک محیط عاری از اضطراب است.چنین محیطی برپایه حمایت های اجتماعی ،داشتن توانایی برای پیداکردن راه حلهاوقدرت پیش بینی راههای اجتناب ازآن،استواراست.